Dziś jest piątek, dwieście siedemdziesiąty piąty dzień roku. Wschód słońca o godz. 6.37, zachód o 18.12. Imieniny obchodzą: Augustyna, Cyprian, Eustachy, Gerard, Gerarda, Maksymian i Teresa.
# # #
567 lat temu (1458) w Krakowie urodził się Kazimierz Jagiellończyk, syn króla Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki; kanonizowany w 1602 r.; patron Korony i Litwy (ur. w 1427 r.).
143 lata temu (1882) w Tymoszówce na Ukrainie urodził się Karol Szymanowski, kompozytor, pianista, krytyk muzyczny, przedstawiciel Młodej Polski; uznawany obok Fryderyka Chopina za najwybitniejszego polskiego kompozytora (zm. w 1937 r.).0
129 lat temu (1896) w Biórkowie Wielkim w Małopolsce urodził się Stanisław Tatar, generał WP; w latach 1940-43 szef Oddziału III Operacyjnego KG ZWZ-AK, od 1943 r. zastępca komendanta głównego; w 1951 r. skazany w „procesie generałów” na dożywotnie więzienie; w 1956 r. zwolniony i zrehabilitowany (zm. w 1980 r.).
115 lat temu (1910) we Lwowie powołano – z inicjatywy Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” – tajną organizację Armia Polska, która powstała w miejsce Polskiego Związku Wojskowego.
104 lata temu (1921) w Warszawie zmarł gen. Józef Leśniewski (ur. 1867), dowódca 3 Dywizji Strzelców I Korpusu Polskiego w Rosji (1917-1918); w latach 1919-20 minister spraw wojskowych i członek Rady Obrony Państwa.
102 lata temu (1923) we Lwowie urodził się Stanisław Skrowaczewski, dyrygent, kompozytor (zm. w 2017 r.).
101 lat temu (1924) w Kórniku zmarł Władysław Zamoyski, działacz społeczny; inicjator budowy linii kolejowej Chabówka – Zakopane; uratował od całkowitego zniszczenia zdewastowane przez poprzednich właścicieli lasy tatrzańskie; zaangażowany w spór graniczny z Królestwem Węgier o Morskie Oko; wszystkie swoje dobra wielkopolskie i zakopiańskie przekazał na cele społeczne i narodowe (ur. w 1853 r.).
75 lat temu (1950) w Gdańsku urodził się Andrzej Szarmach, piłkarz, napastnik reprezentacji Polski, która dwukrotnie zajęła trzecie miejsce w mistrzostwach świata (1974, 1982); zdobywca srebrnego medalu w 1976 r. na igrzyskach olimpijskich w Montrealu, gdzie został królem strzelców.
67 lat temu (1958) odbyła się premiera filmu „Popiół i diament” w reżyserii Andrzeja Wajdy.
47 lat temu (1978) w Watykanie odbył się pogrzeb papieża Jana Pawła I.
45 lat temu (1980) w wielu zakładach pracy na wezwanie Solidarności odbył się jednogodzinny strajk w proteście przeciwko opieszałości władz komunistycznych we wprowadzaniu w życie Porozumień Sierpniowych.
45 lata temu (1980 w Warszawie zmarł Jerzy Żurawlew, pianista, pedagog, inicjator Konkursu Chopinowskiego; w latach 1923-39 profesor warszawskiej Wyższej Szkoły Muzycznej im. Fryderyka Chopina, a od 1949 r. Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie (ur. w 1880 r.).
44 lata temu (1981) w Warszawie zmarł prof. Tadeusz Kotarbiński, wybitny polski filozof, logik, etyk, twórca prakseologii, czyli teorii sprawnego działania (ur. w 1886 ).
29 lat temu (1996) Wisława Szymborska została laureatką literackiej Nagrody Nobla.
25 lat temu (2000) w Łodzi zmarł Wojciech Jerzy Has, reżyser, autor filmów „Rękopis znaleziony w Saragossie”, „Lalka”, „Sanatorium pod Klepsydrą” (ur. w 1925 r.).
18 lat temu (2007) trzy osoby zginęły w zamachu na konwój dyplomatyczny w Bagdadzie, wśród nich funkcjonariusz BOR; ranny został ambasador RP Edward Pietrzyk.
10 lat temu (2015) – W Gdyni zmarł Franciszek Walicki, dziennikarz muzyczny, autor tekstów piosenek, publicysta (ur. w 1921 r.).
# # #
KRAJ
Dziś zostanie podpisane wstępne porozumienie o współpracy pomiędzy Zakładem Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (ZIOTP) oraz PERN SA przy realizacji programu rozbudowy polskiej infrastruktury paliwowej w celu przyłączenia jej do systemu rurociągów NATO. Porozumienie dotyczy też budowy magazynów paliw na potrzeby sił zbrojnych Sojuszu.
Dokument zostanie podpisany przez dyrektora ZIOTP płk. Mariusza Zyglarskiego oraz prezesa PERN SA Daniela Świętochowskiego, w obecności Pełnomocnika Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej Wojciecha Wrochny oraz sekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Cezarego Tomczyka.
pif/
# # #
ZAGRANICA
W Czechach zaczynają się dziś wybory parlamentarne; lokale wyborcze otwierają się w piątek o 14.00. Czesi głosują dwa dni, w piątek i w sobotę. Wybiorą 200 posłów do izby niższej parlamentu. Faworytem jest opozycyjny ruch ANO byłego premiera Andreja Babisza. Prawicowa, antyeuropejska i antyimigrancka partia Wolność i Demokracja Bezpośrednia (SPD) może być trzecią siłą w parlamencie po ANO i najsilniejszej formacji obecnego gabinetu, prawicowej koalicji Razem (SPOLU).
# # #
We Włoszech odbędzie się ogłoszony przez związki zawodowe strajk generalny. Protest jest odpowiedzią na operacji izraelskich sił zbrojonych przeciw międzynarodowej Flotylli dla Strefy Gazy. Flotylla Sumud, składająca się z ponad 40 statków i ponad 500 wolontariuszy z około 40 krajów, została zatrzymana około 80 mil morskich (148 km) od Strefy Gazy.
# # #
W Londynie zostanie ogłoszona nominacja nowego arcybiskupa Canterbury, głowy anglikanów na całym świecie.
Decyzję podejmuje 17-osobowa komisja, której przewodniczy wybrany na to stanowisko przez rząd Wielkiej Brytanii Jonathan Evans, były szef agencji wywiadowczej MI5. Zespół ten spotkał się w tym roku trzykrotnie: w maju, lipcu oraz we wrześniu. Co najmniej 12 członków tej grupy musi zatwierdzić ostateczny wybór.
# # #
W piątek 3 października Niemcy po raz 35. będą obchodzić Dzień Jedności Niemiec. To święto państwowe upamiętnia zjednoczenie kraju – w 1990 roku kraje związkowe dawnej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) oficjalnie weszły w skład Republiki Federalnej Niemiec (RFN).
bch/ mhr/